Havalandırma Santrallerinde Debi ve K-Faktör Hesabı (Hesaplama Aracı)
16.08.2026
Fan fark basıncından debi ölçümü, yoğunluk düzeltmesinin neden şart olduğu ve SFP ile enerji verimliliği.
Havalandırma santralinde debiyi ölçmenin en pratik yolu, fan giriş konisindeki fark basıncı okuyup üreticinin verdiği k faktörüyle çarpmaktır:
Q = k · √Δp
k faktörü nereden gelir?
k değeri fan/santral modeline özgüdür ve üretici tarafından laboratuvarda belirlenir. Etikette veya veri sayfasında bulunur. Başka bir santralin k değeri kullanılamaz — aynı üreticinin farklı modelinde bile değişir.
Yoğunluk düzeltmesi neden şart?
Üreticiler k değerini 1,2 kg/m³ referans hava yoğunluğuna göre verir. Hava sıcaklığı veya rakım değiştiğinde yoğunluk değişir ve ölçüm sapar:
- 40 °C sıcak havada yoğunluk 1,123 kg/m³'e düşer → debi %3,4 farklı okunur
- 1000 m rakımda etki daha da büyür
Düzeltme yapılmadan yapılan devreye alma ölçümleri bu yüzden sistematik olarak hatalıdır.
Ters hesap: k faktörünü bulmak
Elinizde kalibreli bir debi ölçümü varsa aynı bağıntıdan k değerini geri hesaplayabilirsiniz. Etiketi okunamayan eski santrallerde işe yarar.
SFP: verimliliğin ölçüsü
Özgül fan gücü (SFP), fanın her m³/s hava için harcadığı elektrik gücüdür. Kanal tasarımı, filtre seçimi ve fan verimi doğrudan bu değere yansır. Düşük SFP, işletme maliyetinde kalıcı tasarruf demektir.
Ölçüm sırasında dikkat
Filtre kirliliği, damper konumu ve kanal sızdırmazlığı sonucu doğrudan etkiler. Ayrıca çok düşük fark basınçlarda (20 Pa altı) ölçüm hatası oranı yükselir.
Hesaplama aracı
Santral Debi / K-Faktör Hesabı
Fan fark basıncından debi, yoğunluk düzeltmeli
k değeri fan modeline özgüdür ve üretici etiketinden alınır. Ölçüm, üreticinin belirttiği prizlerden yapılmalıdır. Yoğunluk 1,2 kg/m³ referansından saparsa düzeltme uygulanır.
k değeri fan/santral modeline özgüdür; üretici etiketinden veya veri sayfasından alınır. Q = k · √Δp
İsteğe bağlı: ısıl güç, SFP, hava değişimi
- Hava yoğunluğu ρ
- 1,2 kg/m³
- Düzeltmesiz debi
- 1.897 m³/h
⚠ Önemli uyarılar
- k faktörü fan modeline ÖZGÜDÜR; başka bir santralin değeri kullanılamaz.
- Ölçüm, üreticinin belirttiği basınç prizlerinden ve fan girişi düzgün akış koşullarında yapılmalıdır.
- Filtre kirliliği, damper konumu ve kanal sızdırmazlığı sonucu doğrudan etkiler.
- Bu araç devreye alma ölçümünün yerine geçmez; kalibreli cihazla doğrulama gerekir.
- Sorumluluk tasarımı/devreye almayı yapan mühendise aittir.