Kontrol Vanası Çapı Nasıl Hesaplanır? (Hesaplama Aracı)
16.08.2026
Vana seçiminde çap değil Kv belirleyicidir. Isıl yükten Kv hesabı, vana otoritesi ve hazır hesaplama aracı.
Kontrol vanası seçiminde en sık yapılan hata, boru çapına eşit vana koymaktır. Belirleyici olan çap değil Kv değeridir.
Kv nedir?
Kv, 1 bar fark basınç altında vanadan geçen su debisidir (m³/h). Gerekli Kv şöyle bulunur:
Kv = Q · √(SG / Δp)
Isıl yükten yola çıkıyorsanız önce debi hesaplanır: Q = 3600·P / (ρ·cp·ΔT). Su için bu bağıntı pratikte Q ≈ 0,86·P/ΔT haline gelir.
Vana otoritesi neden kritik?
Otorite β = Δp_vana / (Δp_vana + Δp_devre) oranıdır. β 0,3'ün altına düştüğünde vananın karakteristiği bozulur: açıklığın ilk %20'sinde debinin büyük kısmı geçer ve oransal kontrol pratikte aç-kapa davranışına döner. Sıcaklık salınır, pompa ve kazan gereksiz çalışır.
Büyük vana neden sorun?
Gereğinden büyük seçilen vana sürekli kısmi açıklıkta çalışır. Bu bölgede debi-açıklık ilişkisi en doğrusal olmayan bölgedir; ayrıca vana koltuğunda aşınma ve gürültü artar.
Hesaplama aracı
Kontrol Vanası Çapı Hesaplama
Isıl yük veya debiden Kv değeri ve önerilen DN
Δp, vananın tam açıkken üzerinde düşen basınçtır. Kv, 1 bar Δp altında geçen su debisidir (m³/h). SG suda 1, glikolde daha yüksektir.
Devre Δp = vana hariç devrenin basınç kaybı. Otorite hesabı için kullanılır.
- Debi
- 4,3 m³/h
- Gerekli Kv
- 7,85
- Cv
- 9,08
- Vana otoritesi β
- 0,43
- Akış hızı
- 2,43 m/s
⚠ Önemli uyarılar
- Bu araç yalnızca ÖN boyutlandırma içindir; nihai vana seçimi yerine geçmez.
- Kavitasyon, gürültü, dönüşümsüz akış (FL/xT), viskozite ve vana karakteristiği (eşit yüzdeli/lineer) hesaba katılmamıştır.
- Kvs değerleri tipik bir katalog serisidir; üreticiye göre değişir. Seçimi üreticinin yazılımıyla doğrulayın.
- Akış hızı, boru iç çapının DN’ye eşit olduğu kabulüyle hesaplanır — gerçek iç çap et kalınlığına göre değişir.
- Sorumluluk tasarımı yapan mühendise aittir. EnergyPlus bu hesabın sonuçlarından sorumlu tutulamaz.