Kablo Kesiti Hesabı: Monofaze ve Trifaze (Hesaplama Aracı)
16.08.2026
Akım taşıma ve gerilim düşümü kriterleri, cos φ etkisi ve iki kriteri birlikte işleten hesaplama aracı.
Kablo kesiti tek bir kritere göre seçilmez. Doğru yaklaşım iki kriteri ayrı ayrı işletip büyük çıkanı almaktır.
1. Akım taşıma kapasitesi
Kablonun ısınmadan taşıyabileceği akım. Tasarım akımı önce hesaplanır:
- Monofaze: I = P / (U · cos φ)
- Trifaze: I = P / (√3 · U · cos φ)
Ardından ortam sıcaklığı ve gruplama düzeltmeleri uygulanır. 40 °C'de PVC kablonun taşıma kapasitesi %13 düşer; 4 devre yan yana döşendiğinde %35 düşer. Bu iki katsayı çarpılır — ihmal edilirse kablo işletmede aşırı ısınır.
2. Gerilim düşümü
ΔU = b · [ρ·(L/S)·cos φ + λ·L·sin φ] · I (b = 2 monofaze, √3 trifaze)
Hat uzadıkça bu kriter belirleyici hâle gelir. Uzun hatlarda akım taşıma açısından yeterli olan kesit, gerilim düşümü nedeniyle bir veya iki kademe büyütülmek zorunda kalır.
cos φ'nin etkisi
Güç katsayısı düştükçe aynı aktif güç için çekilen akım artar. cos φ = 0,7 olan bir yük, cos φ = 0,95'e göre yaklaşık %36 daha fazla akım çeker — kablo, şalter ve kayıplar buna göre büyür. Kompanzasyon burada doğrudan kablo maliyetine yansır.
Monofaze mi trifaze mi?
Aynı güç için trifaze akım √3 kat düşüktür. Yüksek güçlerde trifaze besleme hem daha ince kablo hem daha az gerilim düşümü demektir.
Hesaplama aracı
Kablo Kesiti Hesaplama
Monofaze/trifaze — akım taşıma ve gerilim düşümü kriterleri birlikte
b = 2 (monofaze) veya √3 (trifaze). ρ işletme sıcaklığındaki özdirenç (Cu 0,0225 · Al 0,036 Ω·mm²/m), λ ≈ 0,00008 Ω/m birim reaktans. S kesit (mm²), L tek yön hat uzunluğu.
Devre sayısı = aynı güzergâhta yan yana döşenen yüklü devre adedi (gruplama düzeltmesi).
- Tasarım akımı Ib
- 25,5 A
- Düzeltme k
- 1 (1×1)
- Gerekli Iz
- 25,5 A
- Tablo Iz
- 32 A
- Gerilim düşümü
- 10,64 V
- ΔU oranı
- %2,66
Akım taşımaya göre 4 mm², gerilim düşümüne göre 2,5 mm² gerekir — büyüğü seçildi.
⚠ Önemli uyarılar
- Bu araç yalnızca ÖN boyutlandırma içindir; proje hesabı yerine geçmez.
- Akım taşıma değerleri IEC 60364-5-52 referans döşeme yöntemi C (30 °C) içindir. Boru içi, yalıtım altı, toprak altı gibi yöntemlerde değerler DÜŞER.
- KAPSAM DIŞI: kısa devre dayanımı (k²S²≥I²t), koruma cihazı seçimi ve seçicilik, hata döngüsü empedansı, dokunma gerilimi, harmonik yükler, paralel kablolar.
- Alüminyum ve XLPE değerleri yaklaşık katsayılarla türetilmiştir; kesin değer için üretici tablosunu kullanın.
- Tesisat, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve ilgili standartlara uygun olmalıdır.
- Sorumluluk yetkili elektrik mühendisine aittir. EnergyPlus bu hesabın sonuçlarından sorumlu tutulamaz.